P.Gangaamaa - Ihr alle seid ... mein Schatz - Та нар ... миний эрдэнэ

Gangaamaa Purevdorj

Ihr alle seid ... mein Schatz
Zum Vorwort für das Buch „Ihr alle seid ... mein Schatz“

Die eigene Literatur in eine Fremdsprache zu übersetzen ist eine schwere Arbeit, auch der „Übersetzer“ ist eine „Brücke“ zwischen den Gesangslehren.
Bisher gibt es nur wenige mongolische Lyrik, die von einem mongolischen Mensch ins Deutsche übertragen wurde und so ist dieses Buch eine nützliche, wunderbare und verehrenswerte Errungenschaft, welche man nicht hoch genug würdigen kann und verlangt einen großen Respekt vor dieser gelungenen Arbeit ab...

Dieses Buch umfasst die einstige und gegenwärtige Lyrik der Mongolei. Das heißt, die Werke von Lyrikern aus zwei Jahrhunderten. Obwohl die Bearbeitung dieses Buches, wie wir in der Mongolei sagen würden, ‚mein Leben kürzer und das Blut dünner machte‘... Wie gut und poetisch die mongolischen Gedichte in deutscher Sprache (er)klingen mögen, können oder sollen nun die gebildeten, deutschsprachigen Leser beurteilen. Die deutsche Übertragung mongolischer Lyrik ist für mich eine große stolze und dankenswerte Sache!...
Es ist ein ungeschriebenes Gesetz, dass das Buch und die Kultur, die Lyrik, die Romane und die Erzählungen eines Landes durch den „Übersetzer“ und dessen „weißer“ Tugend in eine fremde Kultur „ohne Visa“ einreisen können...
Purevdorjiin Gangaamaa, eine Mongolin, hat mongolische Lyrik in die deutsche Sprache übersetzt. Ihre geistige Fleißarbeit und ihre große Mühe erhalten in der Geschichte mongolischer Literatur einen besonderen Stellenwert.
Die Mongolen bedanken sich bei den deutschen Wissenschaftlern und bei unserer „Tochter“ Gangaamaa dafür, dass sie den Bergen, dem Wasser und der mongolischer Literatur eine tiefe Verehrung entgegenbrachten und -bringen...

Dich schützen die tausenden Götter der Erde und das Siebengestirn!

Bavuugiin Lkhagvasuren
Geschäftsführer der Regierungsabteilung für Kultur und Kunst,
Staatspreisträger, Volksdichter, ‚Verdienter‘ Kulturschaffender der Mongolei und
Schriftsteller

MEINE WORTE FÜR DIE LESER
Es war ein Augusttag im Jahr 1993. Ich stand inmitten der mongolischen Hauptstadt Улaaнбaaтaр vor der Zentralpost. Ein „langer“ europäischer Mann und eine „indianisch-aussehende“ rothäutige Frau sprachen mich an. Er sagte mir, dass er Herr Oehmichen heißt und sie Frau Große, nämlich Barbara, ergänzte sie ihn. „Sie seien eine Ehepaar.“ Er war aufgeregt. Sie schmunzelte und hatte in der Hand ein kleines Buch.
Sie wollten mit ihrer Tochter in Dresden (BRD) telefonieren. Beide waren als Lehrer tätig, aber weil die mongolische Fluggesellschaft dieser Woche keinen Flug startete, sollte ihre Tochter an ihren jeweiligen Schulen melden, dass sie zum Schulanfang nicht erscheinen können.
Sie konnten mit dem mongolischen Postangestellten nicht kommunizieren und wussten dazu auch nicht, wie die Dresdener Stadtvorwahl war. Ich konnte ihnen helfen, als ich von meiner Freundin die Stadtvorwahl erhalten konnte. Kurz vor dem Abschied fragte die „weitblickende“ Frau, warum ich nach Улaaнбaaтaр gekommen war. Meine Antwort war: „Ich wollte eigentlich in die Bundesrepublik Deutschland einreisen. Ich hatte eine Einladung von meinem deutschen Kumpel. Sie ist von der deutschen Botschaft für ungültig erklärt worden. Morgen fahre ich nach Булган zurück“, erwiderte ich. Barbara fragte mich mit ihrer angenehmen Stimme, ob wir eine Woche gemeinsam das Umfeld der Hauptstadt usw. erleben könnten. Wir hatten dann eine sehr schöne Woche. Am Vorabend des Abschieds fragte sie mich, ob wir uns morgen früh vor der deutschen Botschaft treffen könnten. Ich sagte, „Ja“. Dort haben sie mich in ihren Heimatort Dresden eingeladen. Kurz darauf begann ich mein Studium an der Technischen Universität Dresden. Somit lebten und wohnten wir über ein Jahrzehnt hinaus im wunderschönen, ruhigen „Dresden“.
Als ich erstmals die Familie Oehmichen & Große in Dresden-Bühlau besuchte, zeigte Klaus mir seine Bibliothek. Er hatte sich schon seit langem mit der Mongolei beschäftigt und vieles gesammelt, was in deutscher Sprache herausgegeben wurde: Geschichts-, Literatur- und Katalogbände, Ausschnitte von Zeitungen und Zeitschriften, Plakate, Schnitzerei, Briefmarkensammlung etc. Sämtliche Lyrikbände in mongolischer Sprache waren auf dem Regal auch gereiht. Klaus Oehmichen sprach dabei: „Meine Bibliothek ganz allein besitzt mehr als zweihundert Sammlungen.“ Seit dieser Zeit hörte ich stets von ihm, dass er die mongolische Lyrik ins Deutsche übersetzen will. Das Nachdichten sollte von ihm getan werden. Herr Oehmichen kennt die mongolische Sprache leider nicht. Sein Anliegen bzw. seine Wille für die Nachdichtung mongolischer Gedichte waren aber sehr hoch. Er bat mich, ob wir zwei dabei nicht zusammen arbeiten könnten?
Nach langem Zögern und Überlegen sagte ich zu ihm: „Ja. Fünfzig Gedichte wären mit meinem geringen Deutsch vielleicht machbar.“ Meine Beweggründe dafür sind vielschichtig. Ich bin ein „altes Hirtenkind“ und kenne das Leben der mongolischen Steppenbewohner. Weiter dachte ich mir, die deutsche Übersetzung sollte sich höchst wahrscheinlich aus den kulturellen Formmerkmalen, d.h., unbedingt dem Originalinhalten der Mongolischen, ergeben, zu umgehen, und möglichst den Reichtum an Metaphern, Alliterationen sowie Tonfall und Intonation bewahren. Es war nicht mein Anliegen, dass der Leser einen Eindruck von Reichtum und Vielfalt der mongolischen Poesie vermittelt bekommen sollte. Sehr wichtig war für mich, ich wollte meinen Beitrag dafür leisten, dass die mongolische Lyrik in die Sprachen der Welt originalgetreu übertragen wird. Von Anfang an wollte ich nicht, dass durch eine abwegige Nachdichtung in irgendwelcher Fremdsprache, in dem Fall deutscher Sprache, die hohe geistige und tausendjährige Arbeit mongolischer Dichter zerstört wird.
Heute, vor dem Hintergrund meines inzwischen enormen Verstehens deutscher Sprache kann ich meine Gedanken über die deutsche Nachdichtung mongolischer Lyrik gern äußern, nämlich, wer die mongolischen Gedichte und deren Vertretern seit dem 13. Jahrhundert bis unsere Gegenwart kennt, ist von den deutschen Übertragungen und Autorenauswahl sehr angetan.

Dieses „schwere und verantwortungsbewusste“ Vorhaben begann 2006. Wir übersetzten rund 90 Gedichte. Oehmichen gibt die Übertragungen von berühmten deutschen Mongolisten wie Prof. Walther Heissig und Frau Dr. Renate Bauwe, in seiner Ausgabe mit heraus. Außerdem die Übersetzung des Gedichts „In ein fernes Land, um zu lernen“/“Алс газар сурахаар одогсод“ von Дашдоржийн Нацагдорж wurde von der Nachdichtung von Paul Wiens in „Wessen Welt … Poetisches Dokument“ 1967 unterstützt worden. Aus dem vielfältigen lyrischen Werk Нацагдорж’s ragt „Meine Heimat“ heraus, das gern als „Nationalgedicht“ der Mongolen bezeichnet wird, übersetzt von Bauwe. Außerdem wurde von ihr mitunter die Gedichte von Шагдар (1846–1926), von Рэнчиний Чойном (1936–1979), von Тоомойн Очирхүү (1943–2001), von Зундуйн Дорж (*1943), von Дөнгөтийн Цоодол (*1944), von Гомбожавын Мэнд-Ооёоо (*1952), von Бямбажавын Энхтуяа (*1962) und von Бямбажавын Цэнддоо (*1962) ins Deutschen übertragen. Damit gibt Klaus Oehmichen seine ersehnten 108 Gedichte als sein Werk mit einem Nachwort und den Biographien der Dichter unter dem Titel „Es wandern die Zeiten unter dem Ewigen Himmel. Eine Perlenkette mongolischer Gedichte“ heraus.
Ich selbst schätze die deutschen Mongolisten sehr, und deren erbrachten Leistungen sind in ihren jeweiligen Berufsjahren aufschlussreich und rühmenswert. Mich regten einige Übertragungen mongolischer Gedichte von der deutschsprachigen Mongolisten an, z.B. die drei Strophen vom Gedicht „Wo bin ich geboren?“/Би хаана төрөө вэ? von Бэгзийн Явуухулан ist im Buch „Schamanen und Rhapsoden. Die geistige Kultur der alten Mongolei“ 1983 von Dr. Manfred und Dr. Erika Taube zu lesen. Verfasst ist von Prof. Veronika Veit das Gedicht „Das herbstgeborene Lamm“/Миний хэнз хурга von Дашдоржийн Нацагдорж im Buch „Die Mongolen“ 1989. Auch das Gedicht „Klopf bitte an meine Tür, mein Freund“/Анд минь чи хаалгыг минь тогшоо ч“ von Дашцэвэгийн Жаргалсайхан ist von Amélie Schenk in ihrem Buch „Mongolei“ 2003 mit veröffentlicht.
Die Mehrzahl der Gedichte dieses Buches, insgesamt 61, wurden der Anthologie „Ausgewählte mongolische Lyrik“/„Монголын сонгомол яруу найраг“/ von Гунаажавын Аюурзана und Лувсандоржийн Өлзийтөгс 2005 entnommen.

Das vorliegende Buch veröffentlicht 92 Gedichte von rund 56 Autoren.

In den Jahren 2010 und 2011 haben wir an der Übersetzungsarbeit mongolischer Lyrik-Anthologie während meiner Doktorarbeit verstärkt gearbeitet. Ich fuhr hauptsächlich an den gesetzlichen Feiertagen und den Wochenenden von Regensburg aus nach Dresden, denn die schöne Stadt Regensburg ist seit dem Herbst 2009 mein neuer Wohnort.
Zwischen den Jahren 2006 und 2011 hat Klaus Oehmichen seine Nachdichtungen mongolischer Lyrik in der Zeitschrift „Mongolische Notizen“ von Deutsch-Mongolischer Gesellschaft e.V. in Bonn und in der Zeitschrift „Ostragehege“ von Literarischer Arena e.V. in Dresden mehrmals veröffentlicht.
Als großes Highlight unserer Arbeit fand am 06. Oktober 2011 im Stadtmuseum Dresden ein literarisch-musikalischer Lyrik-Abend zur Mongolei mit einer Lesung der Nachdichtungen von Klaus Oehmichen statt. Als Gast zu diesem Abendfest erschien auch Бавуугийн Лхагвасүрэн, Staatspreisträger, Volksdichter und ‚Verdienter‘ Kulturschaffender der Mongolei, aus der Mongolei.

Sehr verehrter Klaus, du hast mir in Deinem letzten Brief, am 21. Februar 2012, geschrieben: „Wie Du siehst, ist ‚unser Werk‘, vor allem auch mit Barbaras Bildern, sehr gelungen. Die jahrelange Arbeit hat sich ausgezahlt! Ich denke, Du hast die Gedichte gut ausgewählt und die Qualität der Nachdichtungen ist beispielhaft.“

Liebe Barbara, du hast am 15. November 2011 von dem Insel Hiddensee aus eine Grußkarte an mich gesendet: „Dieser Ort hier könnte ein Baby eurer Mongolei sein. Durch die hügelige Landschaft, das Meer und den Bodden und alle miteinander verbindend ein weiter weiter Himmel! Hier weilten schon viele Künstler, denen die Landschaft so gut bekam. ...“
Meine langjährige gute Freundin Barbara, gebürtige Müller, Du hast mir in den vergangenen fast zwei Jahrzehnten unserer innigen Freundschaft und durch bewegte Zeiten viele wunderbare Karten und Briefe mit Deinen selbst gemalten und bemalten Bildern, Aquarelle und Bilder in Mischtechnik, geschrieben, welche ich als Illustrationen in diesem Buch mit der letzten Wortkette meines Vaters „Ihr alle seid … mein Schatz“/“Та нар – миний эрдэнэ“ als Buchtitel für die Nachwelt verewige. Dieses Buchkunstwerk widme ich meinen Geschwistern und meiner Tochter, d.h. zwölf Innenbilder und ein Umschlagsbild, und verbinde es mit der Hoffnung, dass es in die Geschichte mongolischer Poesie eingehen wird.

Und nun überlasse ich es dem Leser, einzutauchen in die wundervolle Welt der mongolischen Lyrik und hoffe, dass sich dadurch noch mehr Menschen für diese andere Kultur begeistern lassen.

Gangaamaa Purevdorj Delgeriinkhen
Regensburg, im März 2012

--------
Та нар ... миний эрдэнэ
“Та нар ... миний эрдэнэ” номын оршилд өчих минь

Уран зохиолыг гадаадын хэлнээ орчуулна гэдэг хэцүү ажлаас гадна “орчуулагч” гэдэг нь дуун ухааны “гүүр” юм. Тэрчлэн монгол хүн, монгол яруу найргаа агуу их германи хэлнээ орчуулсан тохиолдол олон бишээс гадна, хамгийн олзуурхууштай гайхам агаад, хүндэтгэх ёстой үйлс болой...
Энэ ном монголын эртний болоод эдүүгээ цагийн яруу найрагаас бүрдэл болжээ. Өөрөөр хэлбэл хоёр зууны найрагчдын бүтээл энд хуран чуулжээ.
Магадгүй энэ номыг орчуулан бүтээхэд энэ бүсгүй, насыг хороож, цусыг шингэлж зүтгэсэн нь мэдээж... Герман хэлээр монгол шүлэг хэрхэн яруу тунгалаг эгшиглэхийг зөвхөн оюунлаг герман уншигчид тодорхойлох болно.
Миний хувьд монгол яруу найраг герман хэлнээ дуурьсаж байна гэдэгт бахархаад бахархаад ханашгүй!...
Тухайн орны ном соёл, яруу найраг, роман туульс бусад орны хэл дээр “орчуулагч” хэмээх гэгээн үйлстэний цагаан буянаар “Визгүй” зорчдог жамтай...
Монгол хүн, монголын уран зохиолыг германи хэлнээ орчуулсан Пүрэвдоржийн Гангаамаагийн оюуны их хүчин зүтгэл монголын уран зохиолын түүхэнд чухал үйл явдал байх болно.

Монголчууд, монголын уул, ус, монголын уран зохиолд гүн хүндэтгэл үзүүлсэн, германы эрдэмтэн мэргэд, өөрийн гэгээлэг “охин” Гангаамаа чамд баярлаж байлаа...

Чамайг газaрын мянган бурхад, тэнгэрийн долоон бурхан од өршөөг!

МУЗГ-ын хэрэгжүүлэгч Агентлаг Соёл урлагийн хорооны дарга.
МУ-ын төрийн шагналт Ардын уран зохиолч.
Соёлын гавъяат зүтгэлтэн зохиолч Бавуугийн Лхагвасүрэн.

УНШИГЧДАД ХЭЛЭХ ҮГ
1993 оны 8 сарын нэгэн өдөр юмдаг. Би Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотын төвд төв шуудангийн өмнө зогсож байлаа. Нэг өндөр европ эрэгтэй индиан шиг харагддаг эмэгтэйтэй хамт ирээд надад хандсан. Тэр эрэгтэй хэлэхдээ: миний нэрийг Klaus Oehmichen, харин эмэгтэйг Grossе гэнэ. Эмэгтэй эрэгтэйгийнхээ танилцуулгыг нөхөх маягтай жинхэндээ би бол Барбара. Энэ хоёр хүн гэр бүл бололтой, эрэгтэй их тэвдэж байгаа шинжтэй. Эмэгтэй жуумалзангуй, гарт нь нэг жижиг ном харагдана. Тэр хоёр Dresden хотод амьдарч байгаа охинтойгоо юуны түрүүн утсаар ярих шаардлагатай болсон байв. Хоёулаа багш мэргэжилтэй юм байна. Юу гэхлээр энэ долоо хоног нислэггүй тул, тэр хоёр охиноороо дамжуулж тус бүрийнхээ ажлын газар хичээлийн шинэ жилд биеэр оролцож чадахгүй болсноо хэлэх учиртай болжээ. Энэ хоёр хүн манай шуудангийн албанынхантай хэл нэвтрэлцэж чадахгүй байсны дээр Dresden хотынхоо хотын кодыг мэдэхгүй байлаа. Би найз эмэгтэйгээсээ тус хотын кодыг авч тэр хоёрт туслав. Ингээд салж явах гэтэл тэр алсын хараатай эмэгтэй надад хандаж: ямар хэрэгээр Улаанбаатарт орж ирсэнийг минь асуулаа. Тэгэхэд нь: “Би уул нь ХБНГУ-руу зорчих гэж жирийн анд Герман найзаасаа урилагатай байлаа, урилгыг минь Германы Элчин Сайдын Яам хүчингүй болгосон тул маргааш Булган уруугаа буцна” гэж өчлөө. Barbara эелдэг сайхнаар надад хандаж: „бүгдээрээ нэг долоо хоног нийслэлийн орчин тойронд хамт байх уу?...“
Ингээд нэгэн сайхан хамтын долоо хоног бас өнгөрч салах ёс гүйцэтгэх гэтэл Барбара надад ахин хандаж бүгдээрээ маргааш өглөө Германы Элчин Сайдын Яамны өмнө уулзацгаая гэв. Би ч “за“ гэлээ. Ингээд тэр хоёр намайг төрөлх хот Dresden –дээ урьж би тэр цагаас ер удалгүй Dresden хотын Техникийн Их Сургуульд суралцаж эхэлсэн юм. Үүнээс хойш бид нар үзэсгэлэнт сайхан, тайван амгалан Dresden хотдоо нэгэн 10 жилийг дамнуулан ажиллаж амьдран өнгөрүүлэв.
Анх удаа Oehmichen Grosse гэдэг айлд Dresden хотын Bühlau хэсэгт зочиллоо. Klaus надад өөрийн номын сангаа сонирхуулсан юм. Энэ хүн олон жилийн урьдаас монгол улсыг сонирхож, бас ч үгүй их зүйл цуглуулсан харагдана. Герман хэл дээр хэвлэгдсэн түүхэн зохиол, уран зохиол, үзэсгэлэнгийн каталогчилсон товхимол , сонин сэтгүүлийн хайчилбар, зурагт хуудас, сийлбэр, шуудангийн марк, дугтуй мөн Монгол шүлгийн хэд хэдэн ном тавиур дээр нь байлаа. Klaus Oehmichen хэлэхдээ: “миний энэ номын сан гэхэд л дан ганцаараа 200 гаруй цуглуулгатай” гэв. Энэ өдрөөс эхлээд л түүнээс цаг ямагт монголын яруу найргийг Герман хэлрүү орчуулах юмсан гэсэн бодлыг нь сонсдог болов.
Ноён Oehmichen өөрөө монгол хэл сураагүй юм байна. Тэгсэн хэрнээ асар их хүсэл мөрөөдөлтэй байх юм. Нэгэн хүн махчилсан орчуулга хийвэл би өөрөө Герман хэлтэй уншигчдад зориулаад эвтэйхэн болгож чадна гээд байлаа. “Хоёулаа хамт үүнийг хийе” гэдэг боллоо. Маш удаан татгалзсан, бодсоны эцэст би түүнд хэлэхдээ: “За. 50 шүлэгийг миний жаахан Герман хэлний туслалцаатай орчуулж болох магад” гэлээ. Миний ар талд нь бодох, хөдөлгөх хүч олон давхаргатай байлаа:
Би бол малчины охин болохоор монголын талын, малчины амьдралыг мэднэ.
Цаашлаад герман хэлний орчуулга нь монгол эх зохиолынх нь утгыг соёлынх нь мөн хэлбэрүүдтэй нь дүйлгэхэд орших ба утга соёлын хамаарлыг сайн тандах,
юу гэхлээр, харицуулан жиших, аялгаар төвийлгөн чимэн магтах эсвэл утгыг аялгаар егөөдөх, тодотголоор магтан дуулах гэх мэт.
Энэ бүхнийг герман хэлний соёлруу буулгасан байхыг эрмэлзэх нь миний гол зорилго байлаа. Түүнээс бус ямар нэгэн гадаад хэлрүү утгыг хэт алдагдуулан монгол эх зохиолоос нь санааг хуулах маягтай, өөрөөр хэлбэл, герман соёлруу илүү дөхүүлэхийг хичээхийг би татгалзаж байсан. Надад монголын яруу найрагчдын мянган жилийн оюуны хөдөлмөрийг харь соёлын хүнтэй нийлж гуйвуулах хүсэл сонирхол байгаагүй юмаа.
Өнөөдөр герман хэлийг энгийн ойлгох чадвартай болсондоо тулгуурлан хэлэхэд, монголын яруу найргийг герман хэлрүү буулгасныг, хэн болбоос монгол шүлгүүдийг, түүний зохиолчидтой нь хамт 13-р зуунаас өнөөдөрийг хүртэл мэддэг бол, энэ номонд дурьдагдаж байгаа яруу найргууд болон, яруу найрагчидын сонголтыг “ болжээ” гэж дүгнэх байхаа.
Энэ хэцүү бас хариуцлагатай ажил 2006 онд эхэлсэн. Бид ойролцоогоор 90 гаруй шүлэг орчуулсан. Oehmichen Германы алдарт монголч эрдэмтэн профессор Walther Heissig болон доктор Renate Bauwe нарын бүтээлээс өөрийнхөө номонд оруулж байгаа. Эднээс гадна Дашдоржийн Нацагдоржийн “алс газар сурахаар одогсод” шүлэгийг Paul Wiens 1967 онд “Wessen Welt … Poetisches Document” номонд гарсан байсныг бид өөрсдийн орчуулгандаа туслалцаа болгон ашигласан. Мөн Bauwe Нацагдоржийн олон сайхан шүлэгнээс нь манай “үндэсний шүлэг” гэж алдаршсан “миний нутаг” шүлэгийг нь орчуулсан байдаг. Bauwe нь Шагдарын, Рэнчиний Чойномын, Тоомойн Очирхүүгийн, Зундуйн Доржийн, Дөнгөтийн Цоодолын, Гомбожавын Мэнд-Ооёогийн, Бямбажавын Энхтуяагийн, Бямбажавын Цэнддоогийн олон шүлгүүдийг тус тус герман хэлрүү буулгасан эрдэмтэн. Ингээд Oehmichen энэ бүх нэрлэгдэж байгаа зохиолчдын бүтээлүүдийг өөрийн бүтээл болох “Es wandern die Zeiten unter dem Ewigen Himmel. Eine Perlenkette mongolischer Gedichte“ / “Мөнх тэнгэрийн дор цаг хугацаа урссаар, монгол шүлэгийн сувдан хэлхээ“ номондоо оруулж урьдаас хүссэн 108 шүлэгтэй номоо гаргах гэж байгаа.
Би өөрөө бол германы монголч эрдэмтдийг биширдэг ба тэдний алба хашиж байсан хугацаан дахь ажлын бүтээл нь хөтөч замналтайг нь магтан дурсаж баймаар санагдана. Би өөрийн энэ ажилдаа тэднээс санаа авсан. Жишээ нь : Бэгзийн Явуухулангийн “ би хаана төрөө вэ?” шүлэгийн 3 бадаг нөхөр эхнэр Manfred ба Erika Taube-гийн “Schamanen und Rhapsoden. Die geistige Kultur der alten Mongolei” 1983 оны номонд нь байдаг. Профессор Veronica Veit “Die Mongolen” 1989 оны номонд Дашдоржийн Нацагдоржийн “миний хэнз хурга” шүлгийг нийтэлсэн байдаг. Бас Amelie Schenk “Мongolei” гэдэг 2003 оны номондоо Дашцэвэгийн Жаргалсайханы “анд минь чи хаалагыг минь тогшооч “ шүлгийг хамт хэвлүүлсэн нь бий.
Энэ номны ихэнх шүлгийг (нийт 61) Гунаажавын Аюурзана, Лувсандоржийн Өлзийтөгс нарын 2005 онд хамтран гаргасан “монголын сонгомол яруу найраг” номоос авсан.
Харин энэхүү ном ойролцоогоор 56 зохиолчын 92 шүлэгтэй болно.
2010, 2011 онуудад эрдмийнхээ ажилын хажуугаар монгол шүлгүүдээ орчуулах ажил дээр түлхүү хөдөлмөрлөсөн. Баярын өдрүүдээр, хагас бүтэн сайн өдөрүүдээр Regensburg хотоос Dresden хотруу зорчин очдог байлаа. Учир юу гэхээр 2009 оны намраас Regensburg хот миний оршин суудаг хот болсон юм.
2006-2011 оны хооронд Klaus Oehmichen герман хэлрүү буулгасан монгол шүлгээсээ Bonn дахь Монгол- Германы нийгэмлэгийн сэтгүүл “Mongolische Notizen” мөн Dresden хот дахь Утга Зохиолын Дэвжээ нийгэмлэгийн “Ostragehege” сэтгүүлд тус тус олон нийтлэлүүд гаргасан болно. Бидний ажлын хамгийн оргил алхам болох Монголын яруу найраг–хөгжмийн оройн баяр 2011.10.06- нд Dresden хотын “Хотын музей”д Oehmichen-ы монгол шүлгийн уншлагатайгаар болсон явдал юм. Энэ баярт төрийн шагналт, ардын уран зохиолч, МУ соёлын гавъяат зүтгэлтэн Бавуугийн Лхагвасүрэн хүндэт зочиноор Монгол улсаас ирж оролцсон.

Хүндэт Klaus чи сүүлийнхээ (2012.02.21) захианд надад бичихдээ: “Чиний үзэж байгаагаар, энэ бол бидний бүтээл, хамгийн гол нь Barbara –ийн зурсан зургийн хамт бүрч биелсэн юм боллоо. Энэ олон жилийн ажил маань үр шимээ өгнө!? Чи шүлгүүдээ сайн сонгосон мөн орчуулагдсан шүлэгийн чанар үлгэр дууриал болохоор”.
Хайрт Barbara чи надад (2011.11.15) Hiddensee аралаас илгээсэн ил захидалдаа ингэж бичжээ: “Энэ нутаг Монгол улсын нялх үр нь баймаар, дов толгодхонтой нутаг усаараа тэр бүхэн нь холбогдоод тээ тэртээх тэнгэрийн хаяаруу!
Аль эртнээс энд уран бүтээлчид ирж байсан. Энэ байгаль тэдэнд сайн сайхныг авчирч байжээ... ”
Миний олон жилийн дотны найз Barbara минь, төрөлхийн Müller, чи надад энэ дотно нөхөрлөсөн, өнгөрүүлсөн бараг хоёр 10 жилд бас миний сэтгэл хөдлөл хэлбэлзэлтэй байсан тэр үеүүдэд, олон сайхан ил захидал, захиа, өөрийнхөө зурсан зургаар чимээд надруу илгээдэг байсан...
Би өөрийн бүтээл болох энэ номондоо аавын минь эцсийн үг “та нар...” гэдэг үгийн хэлхээг “та нар- миний эрдэнэ“ гэж гүйцээгээд номынхоо нэр болгож, чиний энэ усан будган зургуудын чинь хамт үлдээе.
Энэ ном болсон зүтгэлээ өөрийн ах эгч, дүү нар болон охиндоо зориулж байна. Өөрөөр хэлбэл энэ номонд арван хоёр дотоод зураг, нэг номын нүүрний зураг багтсан болно. Ингээд энэ бүхэн Монгол улсын яруу найрагийн түүхрүү айсуй.

Эрхэм уншигчидаа, монголын яруу найрагчдийн онцгой ертөнцөөр аялахыг мөн үүгээрээ бүүр олон хүн ийм өөр соёлыг гайхан бишрэнэ гэдэгт би итгэнэ.

Дэлгэрийнхэн Пүрэвдоржийн Гангаамаа
Regensburg хот 2012 оны 3 сар

Mongolische Kunst